Fasada rzeczywistej kontroli na służbami

Brak zewnętrznej kontroli nad pozyskiwaniem przez służby np. bilingów, narusza Konstytucję.

Projekt zmian w służbach specjalnych i policyjnych niezgodny z prawem UE

W Sejmie rozpoczęły się prace nad senackim projektem ustawy wykonującej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z zeszłego roku. Trybunał uznał, że brak zewnętrznej kontroli nad pozyskiwaniem przez służby np. bilingów, narusza Konstytucję. „Wiele wskazuje na to, że projekt zmian w przepisach tworzy jedynie fasadę rzeczywistej kontroli nad procesem udostępniania służbom takich danych” – mówi Barbara Grabowska-Moroz, prawniczka HFPC.

Pomimo iż od ogłoszenia wyroku Trybunału minął już rok, Rada Ministrów nie przygotowała projektu ustawy wykonującego wyrok. W ramach Kolegium ds. Służb Specjalnych został powołany zespół, którego zadaniem było opracowanie projektu realizującego sentencje i wytyczne wyroku. Ostatecznie jednak prace nad wykonaniem wyroku rozpoczęła Komisja Ustawodawcza Senatu. Projekt senacki uzyskał poparcie przedstawicieli Rady Ministrów. Senat na posiedzeniu plenarnym pod koniec lipca tego roku zdecydował o skierowaniu projektu ustawy do Sejmu.

Biuro Analiz Sejmowych przedstawiło opinię w sprawie zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej. Opinia został sporządzona w trybie pilnym. Wynika z niej, że projekt zawiera przepisy niezgodne z prawem Unii Europejskiej ze względu na m.in. zbyt szeroki katalog przestępstw uzasadniających udostępnienie danych, brak mechanizmu uprzedniej kontroli sądu lub niezależnego organu nad udostępnieniem danych oraz nieprecyzyjny oraz uznaniowy okres przetwarzania udostępnionych danych.

W trakcie konsultacji społecznych, HFPC przedstawiła Senatowi opinię w przedmiocie projektu ustawy. Fundacja wskazała, że projekt nie wykonuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego i całkowicie pomija wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Digital Rights Ireland, w którym Trybunał uchylił unijną dyrektywę retencyjną (więcej informacji dostępnych jest tutaj).